Nędznicy (reż. Tom Hooper, 2012) są ekranizacją musicalu o tym samym tytule, który z kolei został napisany na podstawie powieści Victora Hugo. Jest to tzw. nośny tekst kultury – umożliwia omówienie wielu popularnych motywów oraz odnosi się do realiów epoki. Poniżej zestawienie najważniejszych tematów pojawiających się w filmie.
- miłość: nieszczęśliwa (Eponine i Marius), szczęśliwa – od pierwszego wejrzenia (Marius i Cosette), rodzicielska (Jean/Fantine i Cosette), do bliźniego (biskup Digne, później Jean)
- prawo: postawa Javerta
- przebaczenie: biskup Digne, Jean Valjean
- zachłanność: Thénardierowie (tu też wątek komiczny)
- upadek: Fantine
- rodzina: Jean/Fantine i Cosette i antyrodzina: Thénardierowie
- marzenia: I dreamed a dream – piosenka Fantine; marzenia powstańców
- nowy początek: Jean Valjean (przybranie nowego imienia, zerwanie warunku); powstańcy (krajobraz po rewolucji)
- drabina społeczna: dzielnice biedy, zestawienie arystokracji, mieszczan i biedoty
- śmierć: piękna śmierć (Jean Valjean), samobójstwo (Javert), ofiara (Fantine), wyraz wolności (powstańcy)
- miasto: Paryż (dzielnice biedy, zamknięcie, dzielnice reprezentacyjne)
- wolność: wewnętrzna (Jean Valjean), więzienie (skazańcy), brak przebaczenia – niewola ducha (Javert)
- walka: wewnętrzna (Fantine), powstańców, z samym sobą (Jean Valjean)
- ubóstwo: materialne (Fantine), moralne (Thénardierowie), emocjonalne (Javert)
- praca: fabryka, społeczeństwo XIX w. (rewolucja przemysłowa)
- bohater romantyczny: rozdarty wewnętrznie (Jean Valjean), zakochani (Marius, Colette)
- tytuł: nędznicy – czy dosłowni (uboga część miasta), czy moralnie (Thénardierowie), czy pozbawieni uczuć (Javert)? – wieloznaczny tytuł
