Są takie wypracowania, po których ma się poczucie lekkiego niedosytu. Uczeń wyraźnie rozumie tekst, trafnie dobiera lektury, sens interpretacji jest poprawny, a jednak całość brzmi zbyt opisowo. Jakby między myślą a zapisem coś się gubiło.
To nie jest brak wiedzy ani brak pracy. Częściej brak języka, który pozwala przełożyć rozumienie tekstu na dojrzałą wypowiedź pisemną.
Na poziomie rozszerzonym ten problem wychodzi szczególnie wyraźnie. Uczniowie potrafią opowiedzieć o bohaterze, wskazać jego wybory, zauważyć napięcia i sprzeczności, ale gdy mają to zapisać w formie rozprawki, uciekają w ogólniki. Zamiast analizy pojawia się opis, zamiast precyzji – parafraza.
I właśnie z tej obserwacji powstała nowa karta pracy.
Nie jest to materiał, który uczy kolejnych definicji. Wręcz przeciwnie – punktem wyjścia jest tekst pozbawiony terminologii teoretycznoliterackiej. Sens został zachowany, argumentacja się broni, ale język wymaga dopracowania. Uczeń musi sam zdecydować, gdzie trzeba coś nazwać, gdzie doprecyzować myśl, a gdzie podnieść styl.
Praca z tą kartą bardzo szybko pokazuje, na jakim etapie jest uczeń. Czy problemem jest rozumienie tekstu, czy raczej umiejętność zapisania interpretacji w sposób adekwatny do wymagań poziomu rozszerzonego. Dla wielu uczniów to też moment uświadomienia sobie, że wiedza i język to nie to samo.
Do karty dołączony jest klucz z wyjaśnieniami. Nie po to, żeby podać „jedynie słuszne odpowiedzi”, ale żeby pokazać różnicę między poprawnym zdaniem a zdaniem, które rzeczywiście pracuje na interpretację. To materiał, który dobrze sprawdza się zarówno na lekcji, jak i w pracy indywidualnej przed maturą.
Jeśli masz wrażenie, że Twoi uczniowie są już „po teorii”, ale wciąż nie czują języka wypracowania, to ten materiał powstał właśnie z myślą o nich.
