Projekt „Mówić, działać, zmieniać. (Nie)tylko szkolne lekcje z Maria Skłodowska-Curie” to interdyscyplinarne przedsięwzięcie edukacyjne realizowane w ciągu pięciu tygodni na lekcjach języka polskiego i chemii. Jego celem jest połączenie wiedzy przedmiotowej z kompetencjami komunikacyjnymi, kreatywnymi i społecznymi oraz pokazanie, że nauka i język nie funkcjonują oddzielnie – przeciwnie, wzajemnie się warunkują.

Postać Marii Skłodowskiej-Curie stanowi wspólną oś działań. Uczniowie poznają ją zarówno jako badaczkę promieniotwórczości i współtwórczynię radiochemii, jak i jako osobę funkcjonującą w określonym kontekście społecznym i kulturowym: kobietę w świecie nauki przełomu XIX i XX wieku, inicjatorkę zmian, autorkę decyzji etycznych oraz osobę konsekwentnie łączącą wiedzę z odpowiedzialnością.

Część chemiczna – zrozumieć zjawisko, zobaczyć konsekwencje

W części chemicznej projekt koncentruje się na podstawach promieniotwórczości, odkryciu polonu i radu, powstaniu radiochemii oraz znaczeniu badań nad promieniowaniem dla współczesnej medycyny. Uczniowie analizują zarówno naukowy wymiar odkryć, jak i ich konsekwencje: rozwój diagnostyki obrazowej, radioterapii, energii jądrowej oraz problemów związanych z bezpieczeństwem i ochroną radiologiczną.

Istotnym elementem tej części jest ukazanie nauki jako procesu: pracy zespołowej, eksperymentu, ryzyka i odpowiedzialności. Uczniowie uczą się wyjaśniać zjawiska w sposób zrozumiały dla odbiorcy spoza środowiska specjalistycznego, co stanowi naturalne przejście do części humanistycznej projektu.

Uzupełnieniem działań szkolnych są warsztaty realizowane w Centrum Nauki Experyment, podczas których uczniowie uczestniczą w zajęciach związanych z doświadczeniem naukowym, metodą badawczą i popularyzacją wiedzy. Bezpośredni kontakt z eksperymentem oraz interaktywne formy pracy pozwalają im lepiej zrozumieć proces odkrywania i znaczenie nauki w praktyce.

Część polonistyczna – opowiedzieć, uzasadnić, przekonać

Równolegle uczniowie pracują nad językiem jako narzędziem komunikacji i sprawczości. Uczą się konstruować wystąpienia publiczne, porządkować argumenty, dobierać styl do odbiorcy oraz budować komunikat, który ma jasno określony cel.

W ramach projektu uczestniczą również w zajęciach poświęconych pracy z narzędziem Notebook LM. Warsztaty te pozwalają im wykorzystywać nowoczesne technologie do analizy materiałów źródłowych, porządkowania informacji oraz budowania własnych wypowiedzi. Uczniowie uczą się krytycznie pracować z treściami generowanymi przez narzędzia oparte na sztucznej inteligencji, weryfikować informacje oraz świadomie wykorzystywać je w procesie tworzenia prezentacji i argumentacji. Dzięki temu kompetencje językowe zostają połączone z kompetencjami cyfrowymi i umiejętnością selekcji źródeł.

Ważnym elementem części humanistycznej jest debata zorganizowana z okazji Dnia Kobiet, poświęcona społecznemu i kulturowemu kontekstowi działalności Marii Skłodowskiej-Curie. Uczniowie podejmują w niej zagadnienia związane z rolą kobiet w nauce, dostępem do edukacji, mechanizmami oceny społecznej oraz odpowiedzialnością związaną z wiedzą i jej wykorzystaniem. Debata stanowi przestrzeń do ćwiczenia argumentacji, kultury dyskusji oraz krytycznego myślenia.

Kreatywność i integracja kompetencji

W kolejnym etapie projekt przybiera formę warsztatów kreatywności, w których uczniowie łączą wiedzę chemiczną z narzędziami językowymi i cyfrowymi. Pracują nad generowaniem pomysłów, zmianą perspektywy oraz świadomą selekcją rozwiązań. Uczą się przekładać ideę na komunikat – krótki opis, hasło, prezentację lub argumentację.

Projekt kończy się podsumowaniem w formie gry edukacyjnej integrującej elementy chemii, języka i kompetencji komunikacyjnych. Zadania wymagają zarówno wiedzy merytorycznej, jak i jasnego formułowania wypowiedzi, współpracy zespołowej oraz umiejętności reagowania na wyzwania.

Całość przedsięwzięcia pokazuje, że edukacja przedmiotowa nie musi funkcjonować w izolacji. Nauka staje się punktem wyjścia do rozmowy o wartościach, kulturze i odpowiedzialności, a język – narzędziem, dzięki któremu wiedza może realnie oddziaływać na świat. Projekt łączy doświadczenie laboratoryjne, refleksję humanistyczną oraz pracę z nowoczesnymi technologiami, budując spójny model kształcenia kompetencji przyszłości.